Porozumienie na Rzecz Realizacji Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego (NPOZP) zawiązało się w listopadzie 2014 roku jako ogólnopolska, obywatelska koalicja psychiatrów społecznych, osób po kryzysach psychicznych, ich rodzin, samorządów oraz organizacji pozarządowych. Powstało jako odpowiedź na bilans zaniedbań – raport Ministerstwa Zdrowia za 2011 r. wykazał, że NPOZP realizowany jest zaledwie w 10%. Założycielem i przewodniczącym jest prof. Andrzej Cechnicki. Jesteśmy spadkobiercami tradycji reformatorskiej polskiej psychiatrii sięgającej 1972 r. (sektoryzacja) oraz dorobku prof. Antoniego Kępińskiego, Stanisława Dąbrowskiego, Andrzeja Piotrowskiego, Adama Szymusika, Stanisława Pużyńskiego i Jacka Bomby.
Celem statutowym Porozumienia jest stać na straży realizacji NPOZP – programu, który dotyczy 1,5 mln Polaków rocznie szukających pomocy w placówkach psychiatrycznych oraz 5–6 mln członków ich rodzin. Realizujemy go przez: działalność opiniotwórczą we współpracy z mediami, instytucjami państwowymi, samorządowymi i organizacjami pozarządowymi; edukację społeczeństwa i profesjonalistów; przeciwstawianie się piętnu strukturalnemu i barierom zdrowienia; popieranie w wyborach europejskich, krajowych i samorządowych osób, których programy zawierają konkretne plany wdrożenia NPOZP i modelu środowiskowego opartego na Centrach Zdrowia Psychicznego (CZP) – z finansowaniem ryczałtowym, asystentami zdrowienia i koordynacją międzyresortową.
To z inicjatywy Porozumienia w 2017 roku zwołano I Kongres Zdrowia Psychicznego, który przekształcił się w cykliczny ruch społeczny łączący użytkowników systemu, profesjonalistów i decydentów. Każdy Kongres kończy się przyjęciem „Deklaracji Warszawskiej" oraz „Marszem Żółtej Wstążki" pod Ministerstwo Zdrowia. Dotychczas odbyły się: I KZP (2017) „Zmieniamy polską psychiatrię", II KZP (2019) „Zdrowie psychiczne dla wszystkich", III KZP (2021) „Od instytucji do środowiska", IV KZP (2024) „Razem ku zdrowiu psychicznemu" oraz dwa Kongresy Nadzwyczajne – grudzień 2024 („Stop likwidacji CZP", marsz 1200 osób pod Sejm) i 9 października 2025 („NIE dla bieda‑psychiatrii"). Inicjatorami ruchu są: Marek Balicki, Andrzej Cechnicki i Jacek Wciórka.
Między Kongresami Porozumienie pełni rolę głównego głosu eksperckiego i rzeczniczego ruchu reformy. Nasi członkowie zasiadają w Radzie ds. Zdrowia Psychicznego przy Ministrze Zdrowia oraz w ministerialnych Zespołach roboczych. Składamy listy interwencyjne do decydentów (do min. Izabeli Leszczyny, min. Krasonia, w sprawie mapy TERYT, statusu pielęgniarek psychiatrycznych), opiniujemy projekty rozporządzeń i ustaw, publikujemy roczne sprawozdania z realizacji NPOZP od 2017 r., prowadzimy badania ewaluacyjne 19 CZP w latach 2019–2023, koordynujemy Akademię Liderów Cogito oraz kursy Asystenta Zdrowienia. Współpracujemy z Ogólnopolskim Stowarzyszeniem CZP, Sekcją Psychiatrii Środowiskowej i Rehabilitacji PTP, Fundacją eFkropka, Konsorcjum im. prof. A. Kępińskiego oraz europejską siecią EUCOMS.
Porozumienie jest stowarzyszeniem osób, które od dziesięcioleci kształtują polską psychiatrię środowiskową. W Zarządzie zasiadają liderzy akademiccy, klinicyści, eksperci przez doświadczenie oraz reprezentanci środowisk pacjenckich – stojący wspólnie na straży realizacji NPOZP.
Andrzej Cechnicki – Prezes Zarządu
Marek Balicki – Wiceprezes Zarządu
Joanna Krzyżanowska – Zbucka – Skarbnik
Artur Kochański – Sekretarz
Izabela Ciuńczyk – Członek Zarządu
Anna Liberadzka – Członek Zarządu
Jacek Wciórka – Przewodniczący Komisji Rewizyjnej
Igor Hanuszkiewicz – Członek Komisji Rewizyjnej
Józef Krzysztof Gierowski – Członek Komisji Rewizyjnej
Jacek Wciórka – Przewodniczący Rady Naukowej
Hanna Karakuła – Juchnowicz – Wiceprzewodnicząca Rady Naukowej
Artur Kochański – Członek Rady Naukowej
Daria Biechowska – Członek Rady Naukowej
Andrzej Cechnicki – Członek Rady Naukowej
Tomasz Szafrański – Członek Rady Naukowej
Andrzej Kokoszka – Członek Rady Naukowej
Maria Załuska – Członek Rady Naukowej
Barbara Banaś – Członek Rady Naukowej
Anna Bielańska – Członek Rady Naukowej
Patronem polskiej psychiatrii humanistycznej pozostaje prof. Antoni Kępiński. Spadkobiercami jego myśli i pierwszymi przewodnikami ruchu reformatorskiego byli: prof. Stanisław Dąbrowski, prof. Andrzej Piotrowski, prof. Adam Szymusik, prof. Stanisław Pużyński i prof. Jacek Bomba.
